Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΙΣΗΣ

Τεχνη είναι ,με το μίνιμουμ να πετυχαίνεις το μάξιμουμ

Στη ζωή μου έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους. Στη δουλειά, στις παρέες, στους αθλητικούς χώρους που κινήθηκα για χρόνια, αλλά και στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρό μου. Οι περισσότεροι πέρασαν από τη ζωή μου χωρίς να αφήσουν κάποιο ιδιαίτερο αποτύπωμα. Όχι γιατί δεν είχαν αξία, αλλά γιατί δεν υπήρχε κάτι που να τους ξεχωρίζει ώστε να τους φέρνω συχνά στη μνήμη μου.

Υπήρξαν όμως και κάποιοι άλλοι. Λίγοι. Άνθρωποι που, είτε συμφωνούσα μαζί τους είτε όχι, μου κίνησαν το ενδιαφέρον. Όχι τόσο για όσα έλεγαν, όσο για τον τρόπο που αντιμετώπιζαν την καθημερινότητα. Τους παρατηρούσα και συχνά αναρωτιόμουν αν πίσω από αυτή τη στάση ζωής κρυβόταν κάτι που άξιζε να κατανοήσω.

Αυτό που τους χαρακτήριζε ήταν ότι δεν αναλώνονταν εύκολα. Δεν έμοιαζαν διατεθειμένοι να ξοδέψουν χρόνο, σκέψη και ενέργεια σε οτιδήποτε εμφανιζόταν μπροστά τους. Εκεί που οι περισσότεροι έβλεπαν ένα πρόβλημα που έπρεπε να αναλυθεί, να συζητηθεί και να εξαντληθεί μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας, αυτοί συχνά το προσπερνούσαν με μια κίνηση και συνέχιζαν την πορεία τους. Σαν να κρατούσαν μια γόμα και να έσβηναν χωρίς δισταγμό ό,τι έκριναν ότι δεν άξιζε να καταλαμβάνει χώρο στη σκέψη τους.

Στην αρχή νόμιζα ότι επρόκειτο για αδιαφορία. Όσο όμως τους παρατηρούσα καλύτερα, άρχισα να υποψιάζομαι ότι ίσως συνέβαινε κάτι διαφορετικό. Δεν έσβηναν τα πάντα. Δεν αγνοούσαν τα πάντα. Δεν απέφευγαν τα πάντα. Απλώς έδειχναν να έχουν την ικανότητα να ξεχωρίζουν τι αξίζει να κρατηθεί και τι όχι.

Και κάπου εκεί κατάλαβα ότι η τέχνη δεν βρίσκεται στην αφαίρεση. Η αφαίρεση είναι το αποτέλεσμα. Η τέχνη βρίσκεται στη διάκριση.

Γιατί είναι εύκολο να πετάξεις κάτι. Είναι εύκολο να γυρίσεις την πλάτη σε μια κατάσταση. Είναι εύκολο να βαφτίσεις την αδιαφορία «στρατηγική» και την αποφυγή «ωριμότητα». Αυτό όμως δεν είναι τέχνη. Είναι ευκολία.

Η πραγματική δυσκολία βρίσκεται στο να ξέρεις τι πρέπει να μείνει και τι πρέπει να φύγει. Να μπορείς να ξεχωρίζεις το ουσιώδες από το περιττό, το σημαντικό από το θορυβώδες, τον σοφό από τον επιδειξία, τον ουσιαστικό από τον φλύαρο. Να έχεις την κρίση να καταλάβεις ποια πράγματα αξίζει να καταλαμβάνουν χώρο μέσα σου και ποια όχι.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας. Δεν μας λείπουν οι πληροφορίες, οι γνώμες ή οι φωνές. Από αυτά έχουμε υπεραφθονία. Εκείνο που λείπει είναι η ικανότητα να διακρίνουμε. Να επιλέγουμε. Να αφαιρούμε χωρίς να τραυματίζουμε την ουσία.

Και αυτό ,γιατί ο άνθρωπος που κατέχει αυτή την τέχνη δεν ζει με επιφάνεια αλλά με ουσία. Δεν τον απασχολεί να φαίνεται ότι ξέρει, αλλά να ξέρει. Δεν τον ενδιαφέρει να γεμίζει τον χώρο με την παρουσία του, αλλά να δίνει νόημα στην παρουσία του. Δεν επιδιώκει να κάνει πολλά. Επιδιώκει να κάνει τα σωστά.

Και τότε συμβαίνει κάτι παράδοξο. Επειδή έχει μάθει να ξεχωρίζει το ουσιώδες από το περιττό, αρχίζει να πετυχαίνει περισσότερα με λιγότερα. Όχι επειδή κάνει λιγότερα, αλλά επειδή δεν σπαταλά τις δυνάμεις του εκεί που δεν χρειάζεται.

Ίσως λοιπόν η τέχνη να μην είναι, τελικά, να αφαιρείς. Ίσως η τέχνη να είναι να διακρίνεις τι αξίζει να αφαιρεθεί.

Και αυτό μόνο εύκολο δεν είναι.

Με αυτήν την σκέψη σαν μπούσουλα, πριν μιλήσεις, σκέψου αν χρειάζεται. Πριν αντιδράσεις, δες αν αξίζει. Και πριν σβήσεις κάτι από τη ζωή σου, βεβαιώσου ότι μαζί του δεν σβήνεις και ένα κομμάτι της ουσίας.

Γιατί τελικά δεν λείπει το περισσότερο.

Λείπει το ακριβές.

Και επειδή το ακριβές απαιτεί κρίση, μέτρο και δουλειά, πολλοί νομίζουν ότι το κατέχουν ενώ απλώς κάνουν θόρυβο.

Και ίσως ακόμα, η ουσία μιας ζωής να κρίνεται λιγότερο από όσα κράτησε και περισσότερο από όσα είχε την σοφία να αφήσει πίσω της