ΜΙΚΡΕΣ ΡΩΓΜΕΣ
Αντισυμβατικές Πράξεις: Η Μικρή Ρωγμή που Φέρνει το Φως
Ένας μικρός πρόλογος
Πόσο συχνά κρυβόμαστε πίσω από την ευγένεια και την προβλεψιμότητα; Πόσο από τον αληθινό μας εαυτό μένει θαμμένο κάτω από το «πρέπει» και το «καθώς πρέπει»;
Υπάρχουν στιγμές που η ρουτίνα σπάει — στιγμές που μια αντισυμβατική πράξη γίνεται το φως που αποκαλύπτει ποιοι είμαστε πραγματικά και ποιοι είναι οι άνθρωποι γύρω μας.
Ας αναζητήσουμε την αλήθεια εκεί που η ασφάλεια τελειώνει και η αυθεντικότητα ξεκινά.
Η Αλήθεια στα Άκρα
Αν υπάρχει κάτι που η ζωή διδάσκει, αυτό είναι πως οι άνθρωποι δεν αποκαλύπτονται στα απλά, προβλέψιμα και ήσυχα. Η καθημερινή ευγένεια, οι συμβάσεις και οι μικρές κοινωνικές συνήθειες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του ποιοι είμαστε. Κάτω από το πέπλο της «κανονικότητας» οι περισσότεροι φαίνεται ότι κινούνται ήσυχα, χωρίς να ρισκάρουν τίποτα.
Κι όμως, η αλήθεια ενός ανθρώπου — ο πυρήνας της προσωπικότητάς του, η αξία και η αυθεντικότητά του — αναδύεται μόνο όταν η ζωή ή οι άλλοι τον φέρουν στα άκρα.
Νομίζω ότι αυτή η διαπίστωση είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά εργαλεία μας για να καταλάβουμε τον συνάνθρωπο. Όχι μέσα από λόγια που λέει, ούτε από πρόσωπα που επιδεικνύει, αλλά από τις αντιδράσεις του όταν η ρουτίνα σπάει, όταν η πρόκληση εμφανίζεται, όταν η πρόθεση δεν είναι πια ελεγχόμενη. Κι εδώ μπαίνει η αντισυμβατική πράξη — αυτή η μικρή ανατροπή που εμείς ή οι άλλοι επιλέγουμε να φέρουμε στη σχέση, σαν μια ήρεμη ή αιφνιδιαστική δοκιμασία.
Μια αντισυμβατική συμπεριφορά μπορεί να φαίνεται απλώς αψυχολόγητη ή προκλητική.
Οι περισσότεροι, μπροστά σε κάτι τέτοιο, προσπαθούν να το κατανοήσουν μέσα από συμβατικές σκέψεις: «Μάλλον ενόχλησε», «Πρέπει να ήταν αστείο», «Δεν το εννοούσε σοβαρά». Το μυαλό αναζητά σταθερά και οικεία μονοπάτια για να μην ταράξει η ανατροπή τη δική του ισορροπία. Αυτό είναι ανθρώπινο — όλοι το κάνουμε. Κι όμως, η ουσία δεν κρύβεται στις δικαιολογίες αλλά στην πραγματική αντίδραση που γεννάται πριν καν προλάβουμε να σκεφτούμε.
Και είναι εκεί που αποκαλύπτεται κάτι πολύ σημαντικό: δεν είναι όλοι οι άνθρωποι διατεθειμένοι να φτάσουν σε βάθος, να αντιμετωπίσουν την ανατροπή ή να αντέξουν την αλήθεια που αναδύεται στα άκρα. Κάποιοι θα αντιδράσουν με φόβο, θυμό ή απόρριψη. Κάποιοι θα γελάσουν ή θα προσποιηθούν ότι δεν επηρεάζονται, κρατώντας μια εσωτερική απόσταση. Μερικοί όμως ίσως παραδεχθούν την αλήθεια της στιγμής, ανοίξουν τον εαυτό τους και ίσως ανταποκριθούν με αυθεντικότητα.
Όπως σε κάθε ανθρώπινη σχέση, έτσι και στην αναζήτηση αυτής της αυθεντικότικότητας, δεν αξίζει να κοπιάσει κάποιος για τον καθένα. Η ζωή δεν είναι παιχνίδι κοινωνικής επιφάνειας, και η αληθινή επαφή δεν γεννιέται από το «καθώς πρέπει». Χρειάζεται θάρρος να δούμε τον άλλο πέρα από τα προσωπεία του, και θάρρος να αφήσουμε τον εαυτό μας να φανεί όπως είναι.
Η αντισυμβατικότητα — μια λέξη που συχνά φοβίζει — είναι το μέσο, όχι ο σκοπός. Και σίγουρα, δεν είναι εύκολο να το κάνει κάποιος. Είναι όμως, μια μικρή ρωγμή που επιτρέπει να φανεί το αληθινό φως του άλλου και η πραγματική ουσία της σχέσης.
Γι’ αυτό, φίλοι μου, να θυμάστε: η ζωή, μας δίνει ευκαιρίες να γνωρίσουμε τους ανθρώπους σε βάθος, αλλά μόνο όταν δεν φοβόμαστε να ταράξουμε τη ρουτίνα. Μόνο όταν επιλέγουμε με σύνεση και αγάπη να φέρουμε μια αντισυμβατική στιγμή στην παρέα, στο σπίτι, στην καρδιά ενός φίλου, καταλαβαίνουμε ποιοι αξίζουν την προσπάθεια, ποιοι μπορούν να βαδίσουν μαζί μας πέρα από την επιφάνεια, και ποιοι θα μείνουν πίσω, κρατώντας την εικόνα τους ασφαλή.
Η αντισυμβατική πράξη είναι λοιπόν μια πρόσκληση: μια πρόσκληση για αυθεντικότητα, για συνειδητή επαφή, για βαθιά κατανόηση. Και όταν την κάνουμε ή την συναντάμε, το μόνο που μένει να κάνουμε είναι να παρατηρήσουμε, να νιώσουμε και να καταλάβουμε. Να γελάσουμε, να συγκινηθούμε, να εκπλαγούμε ίσως, αλλά κυρίως να δούμε τον άνθρωπο όπως είναι — χωρίς φίλτρα, χωρίς προφάσεις, χωρίς μάσκες.
Στο τέλος, ίσως αυτό είναι το πιο φιλικό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε ο ένας για τον άλλο: να είμαστε παρόντες στην αλήθεια, τόσο τη δική μας όσο και των άλλων, και να ξέρουμε ότι η ζωή και οι σχέσεις κερδίζονται όταν η αλήθεια στα άκρα γίνεται μέτρο της αυθεντικότητάς μας.
Και τελειώνοντας, ας κάνουμε μια ερώτηση στους εαυτούς μας. Μήπως το «προφίλ» μας σήμερα, «καπελώνει» την αυθεντικότητά μας; Μήπως;
Κατ αρχήν Νικόλα μού θύμησες τό τραγούδι τού Σαβόπουλου.”Τής γειτονιάς μας ό τρελλός όλα ανάποδα τά βλέπει…μές τού μυαλού του τόν καθρέφτη. Πάει στίς κηδείες καί γελά καί στά βαφτίσια παει καί κλαίει………” Συμφωνώ ότι ο χαρακτήρας τού ανθρώπου δέν φανερώνεται στά”εύκολᨔ
Είναι στήν φύση τού απλού ανθρώπου νά εμφανίζεται δείχνοντας ότι καλύτερο “νομίζει” ότι έχει.Πιστεύω ότι δέν χρειάζεται νά κάνουμε δύσκολή τήν ζωή μας ψάχνοντας γιά αυτή τήν “μικρή ρωγμή” στόν κάθε ένα παρά μόνον σέ αυτούς που μάς ενδιαφέρουν ιδιαίτερα.Τό θέμα που έβαλες σήμερα άν καί φαντάζει απλό χρειάζεται μεγάλη συζήτηση.
Ο χαρακτήρας του ανθρώπου φανερώνεται εύκολα αν τον φέρεις κοντά σου και όχι μόνο τον βλέπεις αλλά και να τον νοιώθεις.
Και καθώς γράφεις αν φυσικά μας ενδιαφέρει να βγάλει την πραγματική του μάσκα.
Κατ’ αρχή ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση στον κύκλο σου Don Diego.
Αυτή η φωνή-πρόσκληση εξόδου από τους περιορισμούς της ασφαλούς αλλά κενής περιεχομένου σχέσης ανάμεσα στους ανθρώπους είναι μεγάλο ζητούμενο και τώρα και στο παρελθόν (π.χ Μαξ Νορντάου “Τα κατά συνθήκην ψεύδη”).
Προϋποθέτει γνώση ημών αυτών κατά το “γνῶθι σαυτὸν” και εν συνεχεία προσέγγιση αυτού/ης που σε προσκαλεί να σχετισθείς μαζί του/της.
Η χειραψία λόγου χάριν και η σύσταση με τα ονόματα μας, είναι πρόταση ειρηνικής συνδιαλλαγής, και έχει αξία ως συμβατική πράξη ειρηνικής συνύπαρξης, έστω και προσωρινής, Από την άλλη μπορεί η πρώτη επαφή να είναι και αρχή πολέμου. Δεν θα επεκταθώ. Φανταστείτε ότι ανταλλάσσετε χειραψία λ.χ με τον Χϊτλερ.
Μετά από λίγο οι μετέχοντες διαπιστώνουν είτε ότι θα συνεχίσουν να απέχουν πολύ ο ένας από τον άλλο οπότε η σχέση είτε διακόπτεται, είτε παραμένει συμβατική αλλά ειρηνική είτε γίνεται εχθρική, είτε η σχέση τους αρχίζει να αποκτά βάθος.
Τότε εις τα καθ’ημάς και βαθμηδόν οι μετέχοντες καταλαβαίνουν ότι έχουν προσκληθεί σε μία πορεία αυξανόμενης ιερότητας από τον πρόναο έως τα “Αγια των Αγίων” του κόσμου του συνανθρώπου τους και με την σειρά τους επιτρέπουν την μετοχή αυτού/ης που έχουν απέναντί τους στον δικό τους κόσμο. Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνον την γνώση των θησαυρών που βρίσκονται στο ιερό του άλλου, αλλά και τις πληγές του και τα στραβά και τις ατέλειες του. πάντοτε από την οπτική γωνία του τι είναι θησαυρός και τι ατέλεια για τον κόσμο του ενός εκ των δύο ως προς τον άλλο.
Εκεί αρχίζουν τα δύσκολα. Θα αποστρέψεις το πρόσωπο από τις πληγές; Ακόμη χειρότερα θα εκμεταλλευθείς αυτή την γνώση για να χειραγωγήσεις τον συνάνθρωπο; Θα προσπαθήσεις να τον υποτάξεις στις αρχές του δικού σου κόσμου; Θα αναγνωρίσεις χωρίς φθόνο ότι ο συνάνθρωπός είναι πιο λούσιος από σένα;Όχι βέβαια με όρους αποκλειστικά υλικούς. Τότε θα προσπαθήσεις να ωφεληθείς από τον πλούτο του η θα τον υπονομεύσεις;
Θα αναγνωρίσεις στο τέλος ότι όλοι οι ανθρώπινοι κόσμοι έχουν εσωτερική αξία που ξεπερνούν τις διαιτερότητες του καθενός ξεχωριστά και τις σχέσεις ανά δύο η ανά τρεις αλλά γενικά; Και τότε τι θα κάνεις; Αυτή η αλληλοπεριχώρηση νομίζω ότι είναι στις μέρες μας ΄της απόλυτης κυριαρχίας της ατομικότητας η πιο αντισυμβατική σχέση που μπορεί να έχει κανένας.
Από την λήξη του 2ου ΠΠ, οι χώρες- νικητές του Άξονα, αποφάσισαν να επέμβουν στο κύτταρο της κοινωνίας, στην οικογένεια, ώστε να πλάσουν τις γενιές της Ειρήνης…μέσω της TV, των τεχνών, της παιδείας και του μάρκετινγκ, άρχισαν να υποβαθμίζουν τον ρόλο των γονέων, των συγγενών και των φίλων…με την ανακάλυψη του διαδικτύου, οι λαοί μπήκαν στον μεσαίωνα της εικονικής πραγματικότητας…οι μάσκες είναι πλέον απαραίτητες στην καθημερινή συμπεριφορά, ο μιμητισμός, η φιγούρα, η πανδημία της δηθενιάς…μετά από 25 αιώνες που έψαχνε ο Διογένης με το φανάρι στο χέρι, μέρα μεσημέρι στην αγορά για να βρει “άνθρωπο”, είμαστε στο ίδιο ακριβώς σημείο…απληστία, φθόνος, φιγούρα, ψέμα, πλιάτσικο, ναρκωτικά, δικαιοσύνη αλά καρτ φίλε Νικόλα…μόνο σε μικρές κοινωνίες, μακριά από τις πόλεις και κοντά στη φύση, οι άνθρωποι θα διαφυλάξουν την ποιότητα του είδους…σε όλα τα αστικά κέντρα με media και internet τα μαύρα σύννεφα του μεσαίωνα, καλύπτουν τα πάντα…ποιά αλήθεια και ποιά εξέλιξη ? Μας κάνουν σαν τα βόδια στα ράντσα του Τέξας…άριστον αμύνεσθαι το μη εξομοιούσθαι, Μάρκος Αυρήλιος 🤫