ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΣΤΗ ΖΩΗ;
Μια σκέψη για την ιδιοκτησία, την απώλεια και όσα θεωρούμε δεδομένα.
Στην καθημερινότητά μας χρησιμοποιούμε συχνά τη φράση «αυτό είναι δικό μου». Μιλάμε για τα πράγματά μας, τους ανθρώπους μας, τις σκέψεις μας, τον χρόνο μας. Το θεωρούμε τόσο αυτονόητο, ώστε σπάνια σταματάμε για να αναρωτηθούμε τι ακριβώς εννοούμε.
Υπάρχουν βέβαια πράγματα που μας ανήκουν πραγματικά, με την κυριολεκτική έννοια της ιδιοκτησίας. Ένα σπίτι, όσα αποκτήσαμε με τον κόπο μας, πράγματα που μπορούμε να διαθέσουμε όπως εμείς αποφασίζουμε. Δεν είναι όμως αυτά που με απασχολούν εδώ. Με ενδιαφέρουν περισσότερο όσα συνηθίζουμε να θεωρούμε δικά μας, χωρίς στην πραγματικότητα να μπορούμε να τα κατέχουμε. Και είναι και πολλά.
Με τον καιρό, αρχίζουμε ίσως να αντιλαμβανόμαστε ότι αυτή η βεβαιότητα δεν είναι και τόσο σταθερή. Το σώμα αλλάζει χωρίς να μας ρωτήσει. Άνθρωποι έρχονται και φεύγουν. Οι σχέσεις μεταβάλλονται, οι συνθήκες αλλάζουν και ο χρόνος κυλά αδιάφορος για τα σχέδιά μας.
Ακόμη και οι σκέψεις μας, που θεωρούμε τόσο προσωπικές, εμφανίζονται, μένουν για λίγο εκεί και χάνονται χωρίς να ζητούν την άδειά μας. Μοιάζουν με τα σύννεφα που διασχίζουν τον ουρανό. Μπορούμε να τα παρατηρήσουμε, ακόμη και να τα θαυμάσουμε, αλλά δεν μπορούμε να τα σταματήσουμε ούτε να τα κάνουμε δικά μας.
Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν λέμε πως κάτι μας ανήκει; Ίσως πίσω από αυτή τη φράση να κρύβεται κάτι περισσότερο από μια απλή διαπίστωση.
Μήπως είναι η ανάγκη να νιώθουμε ότι έχουμε ανθρώπους, σχέσεις και πράγματα στα οποία μπορούμε να στηριχτούμε; Να πιστεύουμε ότι κάτι στη ζωή μας είναι σταθερό και εξασφαλισμένο; Γιατί, ταυτίζουμε αρκετές φορές κάτι με εμάς και η απειλή της απώλειάς του γίνεται συχνά και απειλή για εμάς τους ίδιους. Θέλουμε να το κρατήσουμε, να το προστατεύσουμε, να μην αλλάξει. Κι έτσι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αυτό που θεωρούσαμε δικό μας αρχίζει κάμποσες φορές να μας δεσμεύει.
Εδώ όμως ανακαλύπτω μια ενδιαφέρουσα διαφορά ανάμεσα στο να ζούμε κάτι και στο να θέλουμε να το κρατήσουμε. Όταν ζούμε μια όμορφη στιγμή, όταν γελάμε, όταν συγκινούμαστε, όταν βρισκόμαστε κοντά σε έναν άνθρωπο που αγαπάμε, δεν σκεφτόμαστε αν αυτό που συμβαίνει μας ανήκει. Απλώς το ζούμε. Η ανάγκη να το ονομάσουμε «δικό μας» εμφανίζεται αργότερα, όταν η στιγμή έχει περάσει και προσπαθούμε να την κρατήσουμε στη μνήμη μας, σαν να μπορούμε έτσι να της δώσουμε διάρκεια.
Πολλές από τις δυσκολίες μας δεν προκύπτουν μόνο από τα ίδια τα γεγονότα, αλλά και από την αίσθηση ότι κάτι που θεωρούσαμε δικό μας μάς αφαιρέθηκε. Όταν λέμε «το έχασα», συχνά δεν μιλάμε μόνο για αυτό που έφυγε, αλλά και για ένα κομμάτι του εαυτού μας που είχαμε ταυτίσει μαζί του.
Αυτό, δεν σημαίνει βέβαια, ότι πρέπει να πάψουμε να νοιαζόμαστε ή να δεσμευόμαστε. Ούτε ότι κάθε απώλεια μπορεί να γίνει ανώδυνη με μια απλή αλλαγή σκέψης. Θα ήταν ουτοπικό.
Ίσως όμως, να μπορούμε να βλέπουμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά: όχι μόνο ως ιδιοκτησία, αλλά και ως παρουσία στη ζωή μας. Να αναγνωρίζουμε την αξία τους όσο τα έχουμε, χωρίς να θεωρούμε αυτονόητο ότι θα τα έχουμε για πάντα.
Κάπου εκεί αρχίζει να αλλάζει και το αρχικό ερώτημα. Ίσως μεγαλύτερη σημασία από αυτά που έχουμε να έχει ο τρόπος που στεκόμαστε απέναντί τους. Ο τρόπος που βλέπουμε, που κρίνουμε, που επιλέγουμε πώς θα αντιμετωπίσουμε όλα όσα μπορούν να μας συμβούν.
Η ζωή δεν είναι κάτι που μπορούμε να κατέχουμε. Είναι κάτι που περνά μέσα από εμάς, κι εμείς μέσα από αυτήν. Κι αν υπάρχει κάτι που μπορούμε πραγματικά να ονομάσουμε δικό μας, ίσως να είναι αυτή η εσωτερική στάση: η συνείδηση, η κρίση και η ευθύνη του πώς επιλέγουμε να υπάρχουμε μέσα σε όσα η ζωή μάς φέρνει.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη ελευθερία να μη βρίσκεται στο να κρατάμε όσα αγαπάμε, αλλά στο να μπορούμε να τα αγαπάμε, να νοιαζόμαστε γι΄αυτα και να τα χαιρόμαστε , χωρίς να θεωρούμε δεδομένο ότι θα τα έχουμε για πάντα.
Α δε ητοίμασας τίνι έσται ? αν θυμάσαι την παραβολή του Ιησού…γυμνοί ερχόμαστε και γυμνοί φεύγουμε φίλοι Νικόλα και όπως χρησμοδότησε ο Έριχ Φρομ “ό,τι έχεις, σε έχει”, ακόμα και τα άϋλα όπως φόβοι, ένστικτα, σκέψεις και εμμονές… για αυτό, βλέπε, άκου και χαίρε για όσο καιρό είσαι επάνω στη σχεδία της ζωής και σε σπρώχνει το ρεύμα του ποταμού, καλή συνέχεια ☀️
Η τελευταία παράγραφος τα λέει όλα.
“Να μην θεωρούμε ότι είναι δικά μας για πάντα,”
Απλα να τα απολαμβάνουμε όσο τα έχουμε
Εξαίρετε Don Diego,
Σαν κοτόπουλα του Ράσελ, θεωρούμε ότι κάθε «αύριο», θα είναι για εμάς.
Και κάθε τι που «έχουμε», θα είναι εκεί και θα μας περιμένει.
Και οι τίτλοι και τα χρήματα και τα σπίτια και τα αμάξια και τα Ρόλεξ, καλοκουρδισμένα.
«Ιδιοκτησία μας» πραγματική, μόνον αυτή η ψευδαίσθηση. Η ψευδαίσθηση της κότας.
Αντιπαραβάλλω τα «αξιώματα» και τους τίτλους σε μία Συνεδρία.
Στην επόμενη, θα είναι πάντα εκεί και πάντα ιδιοκτησία μας, όλο και θα μεγεθύνονται και θα αυξάνονται και θα «ανερχόμεθα»…
Ξεχνώντας ότι η Συνεδρία στην περίπτωσή μας, είναι μία μόνον και μάλλον δεν ακολουθεί Ποτήριον Αγάπης.
Μήπως πρέπει στο σύντομο αυτό χρόνο της μίας και μοναδικής Συνεδρίας,
να εστιαστούμε στην ιδιο-κτισία σε ποιότητα τέτοια που να αξίζει να αποτελέσει έστω και προσωρινή ιδιο-κτησία των επόμενων γενεών;
Φίλτατε Νικόλα δέν περίμενα κάτι λιγότερο από εσένα. Καί βέβαια δέν μάς ανήκει κάτι από τά “υπαρχοντά”μας παρά μόνον στιγμιαία,ίσως καί λιγότερο.
καί όπως λέει καί ό αγαπημένος σου Μάρκος Αυρήλιος “Τά πλούτη καί τά υπάρχοντα είναι σάν τά ρούχα τού ηθοποιού.Τά δανείζεται γιά τήν παράσταση αλλά πάντοτε τά επιστρέφει”.Αλλά μήπως καί ή ίδια ή ζωή δέν είναι δανεική;
Ό άνθρωπος βέβαια είναι κτητικό όν,καί αισθάνεται πλήρης μόνο όταν “κατέχει”.Αρκεί νά μήν ζεί μέ τόν φόβο τής απώλειας τών υπαρχόντων του.Λίγο δύσκολο βέβαια διότι κουράστηκε γιά νά τά αποκτήσει(συνήθως) καί επίσης διότι δέν είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι δέν θά ζήσει χίλια χρόνια….
Αυτά γιά τά υλικά υπάρχοντα.Γιά τά άυλα τά άκτιστα που λένε,είναι άλλο θέμα.
Πραγματικά δικό μας είναι το Σύμπαν, το Όλον, τα Πάντα. Γιατί; Γιατί όλα στην πραγματικότητα συμβαίνουν μέσα μας. Για αυτό θαρρώ ο Καζαντζάκης έγραψε “Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω”.
Στην πράξη και στην πεζή μας πραγματικότητα, με τα χιλιάδες σφάλματα και λάθη μας, υιοθετούμε ως δικά μας μόνο λίγα και σε αυτά προσκολλόμαστε. Αυτή η προσκόλληση προκαλεί και τον Πόνο, καθώς ο νόμος της μεταβλητότητας κάποτε θα μας τα στερήσει ή θα τα αλλάξει σε σημείο που δε θα μπορούμε να τα αναγνωρίσουμε ως δικά μας.
Το να έχεις την ευθύνη των πάντων, αναγνωρίζοντας ότι «Όλα είσαι Εσύ» αλλά ταυτόχρονα, συνειδητοποιώντας την παροδική φύση τους, να μην προσκολλάσαι σε τίποτα, είναι μέρος της Βασιλικής Τέχνης που καλούμαστε να τελειοποιήσουμε στα περάσματά μας…