Διαφορετικότητα στην Ζωή

Δεν είμαι πια βέβαιος ότι ο άνθρωπος, αυτό το παράξενο και αντιφατικό ον, έχει πραγματικά κατακτήσει τη θέση που ο ίδιος πιστεύει πως κατέχει μέσα στον κόσμο.

Μας δόθηκε ένας πλανήτης που διαμορφώθηκε μέσα από αμέτρητες ισορροπίες, σε μια αργή και σχεδόν αδιανόητη πορεία εκατομμυρίων ετών. Ένας κόσμος δομημένος με μια ακρίβεια που πολλές φορές ξεπερνά ακόμη και τη δυνατότητα κατανόησής μας.

Κι όμως, ο άνθρωπος, ενώ απέκτησε τη δύναμη να επηρεάζει σχεδόν  τα πάντα γύρω του, μοιάζει να μην απέκτησε την αντίστοιχη σοφία που απαιτεί αυτή η δύναμη.

Με προβληματίζει βαθιά το γεγονός ότι συνεχίζουμε ακόμη να επιβιώνουμε.

Και κάποιες στιγμές αναρωτιέμαι αν ο άνθρωπος είναι πράγματι το πιο εξελιγμένο δημιούργημα της φύσης ή η μεγαλύτερη αστοχία της.

Ίσως η φύση, στην αδιάκοπη προσπάθειά της να δημιουργήσει συνείδηση, να δημιούργησε τελικά το μοναδικό ον που μπορεί να στραφεί εναντίον όχι μόνο του περιβάλλοντός του, αλλά και εναντίον της ίδιας του της ύπαρξης.

Αν κάποιος προσπαθήσει να παρατηρήσει την καθημερινότητα με καθαρό βλέμμα, δύσκολα αποφεύγει την απογοήτευση.

Ζούμε μέσα σε κοινωνίες που δεν επιλέξαμε, περνάμε μέσα από ζωές σύντομες και εύθραυστες, κι όμως καταναλώνουμε τεράστια ποσά ενέργειας προσπαθώντας να αποδείξουμε ότι η δική μας αντίληψη της πραγματικότητας είναι η σωστή.

Το λογικό για τον έναν γίνεται παράλογο για τον άλλον.

Και ενώ γνωρίζουμε — ή τουλάχιστον θα έπρεπε να γνωρίζουμε — ότι καμία ανθρώπινη σκέψη δεν είναι απόλυτη, συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε τις βεβαιότητές μας σαν να εξαρτάται από αυτές η ίδια μας η ύπαρξη.

Αν η ανθρώπινη σκέψη αποτελεί το αποτέλεσμα αμέτρητων εμπειριών, φόβων, επιθυμιών και ερεθισμάτων, τότε η απόλυτη ταύτιση δύο αντιλήψεων μοιάζει σχεδόν αδύνατη.

 Η διαφορετικότητα δεν είναι η εξαίρεση, είναι ο κανόνας

Δεν είναι τυχαίο ότι ο John Stuart Mill, θεωρούσε την διαφορετικότητα των απόψεων, απαραίτητη προϋπόθεση για την αναζήτηση της αλήθειας. Αν όλοι σκεπτόντουσαν  με τον ίδιο τρόπο, την  αλήθεια δεν θα την ψαχναμε ποτέ .

Αν αυτό ισχύει, τότε γιατί μας εκπλήσσει τόσο η διαφορετικότητα; 

Γιατί η διαφορετική άποψη εξακολουθεί να μας ενοχλεί, να μας προκαλεί αμηχανία ή ακόμα και να μας απειλεί?

Και γιατί ο άνθρωπος, ενώ ζητά επίμονα σεβασμό για τη δική του ιδιαιτερότητα, δυσκολεύεται τόσο να αποδεχθεί την ιδιαιτερότητα του άλλου;

Μήπως τελικα δεν μας δυσκολεύει η διαφορετικότητα της σκεψης, αλλά η αδυναμία μας να αποδεχτούμε, ότι και η δική μας σκέψη είναι απλώς μια από τις πολλές?

Τελικά,  ίσως η μεγαλύτερη ανθρώπινη αντίφαση να είναι ακριβώς αυτή:

ενώ κανείς δεν κατέχει την απόλυτη αλήθεια, σχεδόν όλοι συμπεριφερόμαστε σαν να την κατέχουμε.

Αυτό που εμένα με ενοχλεί, σε κάποιον άλλον μπορεί να φαίνεται απολύτως φυσικό.

Και μέσα σε αυτή την απλή διαπίστωση κρύβεται ίσως, όλο το δράμα της ανθρώπινης συνύπαρξης.

Δεν συγκρουόμαστε μόνο για συμφέροντα, ανάγκες ή επιθυμίες. 

Συγκρουόμαστε επειδή αδυνατούμε να αποδεχθούμε ότι η πραγματικότητα δεν εμφανίζεται με το ίδιο πρόσωπο σε όλους.

Κάποιες φορές σκέφτομαι ότι ίσως να μην είμαστε ακόμη έτοιμοι να διαχειριστούμε τη συνείδηση που αποκτήσαμε.

Η τεχνολογία εξελίσσεται με τρομακτική ταχύτητα, αλλά η εσωτερική ωριμότητα του ανθρώπου μοιάζει να κινείται σχεδόν ακίνητη μέσα στους αιώνες.

Μήπως τελικά, η πραγματική εξέλιξη να μην βρίσκεται στη γνώση, αλλά στην ικανότητα συνύπαρξης με το διαφορετικό?

Πιθανόν εκεί να κριθεί κάποτε και το μέλλον μας.

Όχι από το πόσα θα ανακαλύψουμε.

Όχι από το πόσο ισχυροί θα γίνουμε.

Αλλά από το αν θα μπορέσουμε να ζήσουμε χωρίς την ανάγκη να επιβάλλουμε τη σκέψη μας σε κάθε διαφορετική σκέψη που συναντάμε.

Γιατί αν ο άνθρωπος αποτύχει ακόμη και σε αυτό, τότε ίσως η ίδια η σκέψη — αυτό που θεωρήσαμε το μεγαλύτερο προνόμιό μας — να αποδειχθεί τελικά η αιτία της παρακμής μας.