ΠΕΡΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ….ΓΕΝΙΚΩΣ

Ο άνθρωπος, από τότε που άρχισε να συνειδητοποιεί την ύπαρξή του, υποβάλλει  συνεχώς στον εαυτό του ερωτήματα

Ένα από τα πολλά είναι, αν κάτι από εμάς συνεχίζει να υπάρχει μετά τον θάνατο. Στο ερώτημα αυτό υπήρξαν διαχρονικα, πολλές και διαφορετικές  προσεγγίσεις. Μια απο αυτές είναι και  η αθανασία της ψυχής.

Πριν προσπαθήσουμε να σχολιάσουμε αυτό το ερώτημα, πιθανόν να αξίζει να κάνουμε λίγο πίσω και να το “δούμε”, λίγο διαφορετικά

Γιατί ο άνθρωπος αισθάνεται τόσο έντονη την ανάγκη να πιστέψει ότι κάτι μέσα του  ζει για πάντα?

Η ιδεα της αθανασίας πιθανόν να μην γεννήθηκε μόνο από την προσπάθεια να εξηγήσουμε το άγνωστο. Ίσως να γεννήθηκε και από κάτι βαθύτερο: από τη δυσκολία μας να αποδεχτούμε ότι κάποτε θα πάψουμε να υπάρχουμε.

Το μοναδικό “ισως” πλάσμα που γνωρίζει ότι θα “πεθάνει”, είναι ο άνθρωπος.  Και αυτή η γνώση γεννά έναν αδιάκοπο διάλογο ανάμεσα στη λογική και στην ανάγκη. Η λογική μάς υπενθυμίζει συνεχώς ότι όλα στη φύση έχουν έναν κύκλο. Η ανάγκη, όμως,  “ψιθυρίζει” ότι δεν μπορεί να τελειώνουν όλα τόσο απλά.

Κάπως έτσι γεννιέται η ιδέα της αθανασίας. Όχι απαραίτητα ως απόδειξη μιας άλλης πραγματικότητας, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να συνεχίσει να υπάρχει νόημα εκεί όπου η λογική βλέπει τέλος.

Οι περισσότεροι εδώ , πιστεύω ότι θα συμφωνήσουμε.

Από το σημείο όμως αυτό και μετά αρχίζουν οι διαφορετικές προσεγγίσεις. Κάποιοι στηρίζονται στην πίστη, κάποιοι άλλοι στη φιλοσοφία, άλλοι στην προσωπική τους εμπειρία και άλλοι στη λογική. Καμία από αυτές τις προσεγγίσεις δεν έχει κατορθώσει να δώσει μια οριστική απάντηση. Σε ατομικο επίπεδο ισως ναι, ομως σε συλλογικο επίπεδο μάλλον οχι. Όμως όλες  μάς βοηθούν να προσεγγίσουμε το ερώτημα με μεγαλύτερη ταπεινότητα.

Τι είναι, λοιπόν, αυτή η ψυχή;

Είναι μια ανεξάρτητη οντότητα που “κατοικεί” μέσα μας ή  μήπως είναι αυτή καθεαυτή, η εκδήλωση της ζωής?

Μία διαφορετική ισως προσέγγιση θα ήταν να τη δούμε, όχι ως κάτι που υπάρχει ανεξάρτητα από εμάς, αλλά ως τη ζωτική διαδικασία που κάνει το σώμα να ζει και τη συνείδηση να αναδύεται. Ας υποθέσουμε ότι είναι η ζωτική δύναμη που μας κινεί. 

 Δεν είναι ανάγκη να συμφωνήσει κανείς με αυτή την οπτική. Πιστεύω όμως ότι ίσως αξίζει να εξετάσουμε, έστω και για λίγο, αυτην την πιθανότητα. 

Όπως η φλόγα δεν υπάρχει χωρίς το κερί που την τρέφει, έτσι ίσως και η συνείδηση να είναι η φωτεινή εκδήλωση της ζωής, όσο αυτή διαρκεί.

Το, αν μια τέτοια σκέψη ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα είναι κατι που, μάλλον, δεν μπορουμε να γνωρίζουμε

Αν βέβαια αυτή η προσέγγιση είχε κάποια βάση, τότε η μνήμη, οι εμπειρίες, οι φόβοι, οι αγάπες και όλα όσα ονομάζουμε «εγώ» δεν θα ανήκαν σε μια ανεξάρτητη ψυχή, αλλά θα γεννιούνταν από την ενότητα του σώματος με την ζωτική δύναμη που το κινεί.. Και όταν αυτή η ενότητα έπαυε να υπάρχει, ίσως να έπαυε να υπάρχει και το πρόσωπο που γνωρίζαμε ως εαυτό μας.

Η σκέψη αυτή μπορεί να ακούγεται σκληρή. Ίσως όμως και να μην είναι.

Γιατί αν δεν υπάρχει μια δεύτερη ζωή, τότε η πρώτη αποκτά ανεκτίμητη αξία.

Η ζωή δεν γίνεται φτωχότερη επειδή είναι περιορισμένη. Γίνεται πολυτιμότερη. Ένα άνθος είναι όμορφο ακριβως εξαιτίας της μικρής διάρκειας της “ζωής” του. Αν διαρκούσε για πάντα, ίσως κάποτε να περνούσε απαρατήρητο. 

Κάπως έτσι συμβαίνει και με τη ζωή. Η φθαρτότητά της δεν μειώνει την αξία της· ίσως, αντίθετα, είναι εκείνη που της χαρίζει τη μοναδικότητά της.

Μάλλον γι’ αυτό οι άνθρωποι, σε κάθε εποχή, αναζητούσαν έναν τρόπο να συμφιλιωθούν με το τέλος χωρίς να χάσουν την αγάπη τους για τη ζωή.

Το ζητούμενο, κατα την άποψή μου, δεν είναι να ζήσουμε για πάντα, αλλά να ζήσουμε αληθινα.

Να μη μετράμε τη ζωή με τα χρόνια της, αλλά με την ποιότητά της. Με το βάθος των σχέσεων που δημιουργήσαμε, με την αγάπη που δώσαμε, με τη σκέψη που καλλιεργήσαμε, με ο,τι τελοσπαντων αφήσαμε πίσω μας.

Σε αυτην την περίπτωση, η λεξη αθανασία αποκτά ενα διαφορετικο νόημα. Όχι ως η συνέχιση της προσωπικής μας ύπαρξης, αλλά ως η επίδραση που αφήνει η ζωή μας στις ζωές των άλλων.

Δεν γνωρίζω αν η ψυχή είναι αθάνατη. < Αλοιμονο….>

Γνωρίζω όμως τούτο .Ότι κάθε άνθρωπος αφήνει πίσω του κάτι περισσότερο από την απουσία του.

Μια σκέψη. Μια πράξη. Μια αγάπη .Έναν τρόπο να βλέπει τον κόσμο.

Ίσως αυτό να είναι ένα είδος αθανασίας που δεν χρειάζεται αποδείξεις για να αποκτήσει νόημα.

Ίσως ποτέ να μη μάθουμε αν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο.

Μέχρι τότε, όμως, η ζωή συνεχίζει να μας θέτει ένα πολύ πιο άμεσο ερώτημα.

Όχι αν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο.

Αλλά αν υπάρχει αρκετή ζωή πριν από αυτόν.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται το ουσιαστικότερο ερώτημα της ζωής μας.